اختلالات اضطرابی چيست؟
اضطراب اصطلاحی برای بيان احساسات عادی است که مردم هنگام مواجهه شدن با ترس، خطر، یا تحت فشار ها آنرا به کار می برند.افرادی که دچار اضطراب هستند لزوما آشفته، ناراحت، عصبی و هيجان زده می شوند.
مضطرب بودن می تواند به دليل تجربيات زندگی مثل: از دست دادن شغل، شکست در ارتباطات، بيماری های خطرناک، حوادث جدی، و از دست دادن عزیزان به وجود آید .مضطرب بودن در این مواقع درست است و معمولا ما برای مدت کوتاهی احساس اضطراب می کنيم.
از آنجایيکه مضطرب بودن بعضا عموميت ميداشته باشد لهيذا درک و دانستن تفاوت موجود بين احساس اضطراب صحيح مرتبط با شرایط و علایم و عوارض اختلال اضطرابی بسيار مهم است.
اختلالات اضطرابی تنها یکمریضی نيست، بلکه گروهی از بيماری های می باشد که مشخصه ی همه ی آن ها احساس مداوم اضطراب زیاد، ناراحتی بيش از حد وتند مزاجی می باشد.
معمولا زمانی می توان تشخيص داد که فردی مبتلا به اختلالات اضطرابی است که این اختلالات در فرد به حد نهایت رسيده ، با کارهای روزمره ی وی تداخل پيدا کرده و مانع وی از انجام وظایف روزانه اش گردد.
اختلالات اضطرابی رایج ترین شکل بيماری دماغی می باشد، و در هر زمان یک نفر از هربيست نفر تحت تاثير این بيماری است . این تکليف اغلب در دوران نوجوانی(بلوغ) شروع می شود، ولی در بعضی مواقع این بيماری در دوران کودکی و یا ميانسالی نيز آغاز می گردد. زنان بيش تر از مردان به اختلالات اضطرابی مبتلا می گردند.
اختلالات اضطرابی به طور ناگهانی و بدون هيچ دليل مشخصی بروز می نمایند. این اختلالات معمولا با احساسات فيزیکی مفرط(بيش از حد)مثل؛ تنگی نفس و تپش قلب همراه است. سایر نشانه ها ی این تکليف عبارتند از: عرق کردن، لرزش و احساس خفگی، حالت تهوع، دل آشوبی، سرگيجه، سوزن سوزن شدن، از دست دادن تعادل و در انتظار اتفاق بدی بودن.
اختلالات اضطرابی بر روی نحوه تفکر، احساسات، و روش های فردی تاثير می گذارد اگر این تکليف تداوی نگردد ممکن است منجر به پریشانی قابل توجه و اختلال در زندگی فرد شود. خوشبختانه، تداوی ا ضطراب معمولا موفقيت آميز است.
نمونه های اصلی اختلال اضطرابی چيست؟
نمونه های مختلفی از اختلالات اضطرابی وجود دارد:
اختلال اضطرابی کلی تعميم یافته
مشخصه ی اختلال اضطرابی کلی تعميم یافته عبارتست از نگرانی بيش از حد، غير قابل کنترل و غير واقعی در مورد وقایع و اتفاقات روزانه مثل: سلامت خانواده، دوستان، مسایل مالی و یا شغل.
افراد مبتلا به این نوع اختلال به طور مداوم و غير منطقی در مورد راه های صدمه رساندن به خود و یا عزیزان خود فکر می کنند، و این نگرانی با احساس بيم و هراس مداوم همراه است.
(agoraphobia) اختلال هراس توام یا بدون ترس از نواحی باز و اماکن عمومی
افرادی که از این اختلال به عذاب می باشند معمولا حملات هراس بسيار شدید را در شرایطی که برای اغلب مردم ترسناک نمی باشد،خوفناک می بندارند. این حمله ها با عوارض فيزیکی ناخوشایندی مثل اضطراب و یا احساساتی شبيه حمله قلبی همراه هستند. هم چنين ترس از "دیوانگی"، یا حمله قلبی منجر به مرگ و یا از دست دادن کنترل کلی نيز می شود.
این هراس ها سبب می شود که بعضی از مردم نوعی از ترس مرضی از نواحی باز و اماکن عمومی را که به ميزان زیادی با زندگی روزمره یک اختلال خاص و مشخص نمی (agoraphobia) ی آن ها تداخل می کند، در دل راه دهند. ترس مرضی از نواحی باز و اماکن عمومی باشد، بلکه جزیی ازاختلالات اضطرابی می باشد که مشخصه ها ی آن ترس از مکان ها و شرایطی می باشد که ممکن فراراز آن ها دشواباشد و یا ترس از عدم وجود کمک در زمانی که نياز به کمک است.
افرادی که مبتلا به ترس مرضی از نواحی باز و عمومی هستند بيشتر اوقات ترس و هراس را در یک سلسله از مکان ها و موقعيت های کليشه ای مثل سوپرمارکت ها، فروشگاه های بزرگ، همه نوع مکان های شلوغ، مکان های محدود و سر بسته، وسایل حمل و نقل عمومی،لفت ها و بزرگراه ها را در دل می بروراند.
افرادی که مبتلا به ترس مرضی از نواحی باز و اماکن عمومی هستند ممکن است از همراهی با افراد مورد اطمينان مثل همسر، دوست، حيوان خانگی و یا اشيای مورد اطمينان مثل دارویی که با خود حمل می کنند، احساس آرامش نمایند.
هراس های خاص
به ترس های بيش از حد در مورد اشيا و یا موقعيت های خاصی که با (phobia) هر فردی یک سلسله ترس های غيرمنطقی دارد، اما هراس زندگی شخصی فرد تداخل پيدا می کند، اطلاق می گردد. ممکن است که این موارد شامل ترس از ارتفاع، آب، سگ، مکان های سربسته، مار و عنکبوت باشد.
افرادی آه با یک هراس و واهمه مشخص(phobia) ميداشته باشند در زمان عدم حضور عامل دلهره آميز، آرامش دارند. اگرچه، درزما نی که با عامل و یا موقعيت ایجاد کننده ی ترس روبه رو می گردند، دچار اضطراب بيش از حد شده و از حمله های سرسام کننده رنج می برند.
افرادی که تحت تاثير این گونه هراس ها قراردارند جهت دوری مواجه شدن با موقعيت های که آنان را مجبور به رویا رویی با موقعيت دلهره آور و یا شي ترسناك می سازد، دست به هر کاری می زنند. .
هراس از اجتماع
هراس از اجتماع یک ترس بسيار شدید و مداوم از موقعيت های اجتماعی واجرا‘یوي می باشد. افرادی که مبتلا به این مشکل می باشند از اینکه توسط مردم مورد بررسی قرار بگيرند و به طرز منفی روی آنان قضاوت شود، می ترسند.هراس از اجتماع به طور موثری با زندگی فردی تداخل پيدا می کند، چون این افراد باید از رو یا رویی با موقعيت های اجتماعی بگریزند و یا اضطراب و دلهره ی بيش از حد آن ها را تحمل نمایند. آنها ممکن است توانایی انجام کارهای که از دست شان بر می آیدىر مقابل دیگران
به شكل محدود ترداشته باشد، مثل:
خوردن، حرف زدن، آشاميدن و یا نوشتن ، و یا از تماس با دیگران اجتناب نمایند.
روان رنجوری وسواسی فکری- عملی
این اختلال اضطرابی که با افکار ناخواسته ی مداوم همراه می باشد، منجر به عملکرد تشریفاتی و دقيق در جهت کوشش برای کنترل و یا دور ساختن تفكرات مداوم می گردد.
این تشریفات و آداب معمولا باعث اتلاف وقت شده و به ميزان بيش از حد با زندگی روزانه فرد تداخل پيدا می کند. به عنوان مثال مردم ممکن است که به طور مداوم دست خود را بشویند، چندین بار دروازه را جهت قفل بودن و یا اجاق گاز را جهت خاموش بودن بررسی نمایند و یا اینکه از یک سلسله طرزالعمل هاو مقررات خشک پيروی نمایند.
افرادی که مبتلا به روان رنجوری وسواسی فکری- عملی می باشند، اغلب دچار احساس شرمساری مزمن هستند و این آداب و رفتار خود را از دیگران و سایر اعضای خانواده پنهان می کنند.
اختلال فشار های روانی از یک سانحه (PTSD)
افرادی که شاهد حوادث ناگوار عمده مثل: جنگ،شکنجه، تصادف رانندگی، آتش سوزی، خشونت های شخصی بوده اند، ممکن است حتی بعد از پایان و اتمام حادثه احساس ترس و وحشت داشته باشند. ولی لزوما تمامی افرادی که حوادث ناگواری را در زندگی خوددیده اند دجار اختلال های روانی پس از سانحه (PTSD)نخواهندشد.
افرادی که دچار اختلال فشار های روانی پس از سانحه
افرادی که دچار اختلال فشار های روانی پس از سانحه (PTSD) هستند به طور مداوم و مکرر حوادث ناگواری را که برای آن ها اتفاق افتاده از طریق یاد آوری ناخودآگاه و اندوهناک مثل کابوس ها و یاد آوری دوباره ی آن ها زنده نگه می دارند. یاد آوری دوباره خاطرات اغلب از طریق مسایل کم اهميتی که با تجربيات ما مرتبط می باشند به یاد فرد می آیند و منجر به سعی و تلاش فرد در دوری و اجتناب از آن ها می شود یکی از مشخصه های اختلال فشار های روانی پس از سانحه(PTSD) احساس رخوت و کرختی می باشد..
بروزهمزمان مشکلات صحت دماغی:
افرادی که به یک نوع اختلال اضطرابی مبتلا هستند، بيش تر از سایرین در معرض ابتلا به تشوشات عصبی افسردگی می باشند.
استفاده از مشروبات الکلی و سایر مواد مخدر مضرهمزمان با اضطراب رخ می دهد. و این مورد تداوی را پيچيده تر می سازد، و کنترل موثر در استفاده از مشروبات الکلی و سایر مواد مخدر مهم است.
چه عواملی سبب بروز اختلالات اضطرابی می گردد؟
عوامل زیاد مرتبط به هم موجود اند که با اختلالات اضطرابی وابستگی دارند. دلایل هر نوع اختلال خاص متفاوت بوده هميشه تشخيص دليل و علت تکليف در هر مورد کار آسانی نمی باشد.
عوامل ژنتيکی(ارثی(
این نکته به خوبی اثبات شده است که تمایل ابتلا به تکليف اختلالات اضطرابی در بين افراد یک خانواده ارثی می باشد. این مورد
مشابه با با استعداد و آمادکی فرد در ابتلا به سایر بيماری ها مثل تکليف (دیابت) و امراض قلبی می باشد. هم چنين افراد ممکن است که بعضیاز واکنش های اضطرابی را از والدین و یا سایر اعضای خانوادهُ خود فرا گيرند..
خلق و خو )فطرت(
افرادی که دارای خلق و خوی خاص می باشند، به آسانی تحریک و یا غمگين می شوند، بسيار حساس و زودرنج هستند، بيش تر از سایرین در معرض ابتلا به اختلالات اضطرابی می باشند.
افرادی که در دوران کودکی مورد امر و نهی قرار گرفته، و یا خجالتی بوده اند بيش تر از سایرین در معرض ابتلا به اختلالات اضطرابی خاص مثل هراس از اجتماع قرار دارند.
واکنش های آموخته شده
ممکن است که بعضی از مردم حين مواجهه شدن با موقعيت ها، افراد، و یا اشيا یی که سبب ایجاد ناراحتی و یا احساس اضطراب می شود، واکنش هایی مضطربانه را از خود نشان دهند. این عکس العمل ها ممکن است در هنگام رویا رویی و فکر کردن در مورد آن موقعيت، فرد، و یا شي نيز فعال گردد.
فشار روانی (استرس)
تجربيات استرس آور زندگی معمولا با پيشرفت و مبتلا شدن به بعضی از اختلالات روانی، خصوصا اختلال استرس، پس از سانحه
(PTSD) همراه می باشد.
چه روش های تداوی در دسترس است؟
اختلالات اضطرابی را می توان به طور موثری تداوی نمود. اگر چه هر نوع اختلال خاص دارای مشخصه های خاص خود است ولی بيش تر آن ها به روان درمانی و یا دارو جواب می دهند.
اغلب ، تداوی های دوگانه یعنی استفاده همزمان از دارو و روان در مانی نتایج بهتری در مدت طولانی داده است
روش های تداوی موثر در درمان اختلالات اضطرابی به شرح زیر است.
هدف تغيير طرح های تفکری، کرداری و اعتقادی است که ممکن است . (CBT) • روان درمانی، مثل:درمان کردار شناخته شده مریض سبب تحریک و وخيم تر شدن اضطراب گردد. این تداوی ممکن است با درگير ساختن تدریجی فرد با موقعيتی که سبب بدتر شدن اضطرابش می شود، همراه باشد.
تنظيم اضطراب و روش های آرامش هيجان:
• قرص های ضد تشوشات عصبی( افسردگی) نقش مهمی را در تداوی بعضی از انواع اختلالات اضطرابی و هم جنين تداوی تشویشان عصبی(افسردگی) ناشی از این اختلالات اضطرابی ایفا می کند.
مشخص بر روی سيستم های فرستنده های عصبی موجود در مغز اثر می گذارند، مفيد بعضی مواقع دارو های ضد افسردگی که به طور هستند. داروها اختلالات اضطرابی را تداوی نمی کنند ولی داروهاقادرند که بعضی از عوارض این تکليف را تا زمانی که شخص روان درمانی خود را شروع می کند، تحت کنترل در آورد.
اغلب اعضای خانواده و دوستان فردی که دارای اختلالات اضطرابی می باشند، دچارپریشانی و اندوه می گردند. حمایت و آموزش همراه با درک و شناخت اجتماعی بهتر بخش مهمی از تداوی را شامل می شود.